ҚАЗҰУ-ДАҒЫ ЦИФРЛЫҚ БІЛІМ КЕҢІСТІГІ: IPR SMART – БІЛІМ МЕН ҒЫЛЫМНЫҢ ЖАҢА МҮМКІНДІГІ
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде https://farabi.university білім беру мен ғылыми-зерттеу үдерісін цифрландыру, академиялық ақпаратқа қолжетімділікті кеңейту және заманауи электрондық ресурстарды тиімді пайдалану мәселелеріне арналған практикалық семинар өтті.
2026 жылғы 17 қарашада әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің https://farabi.university Фараби кітапханасындағы электрондық залда IPR SMART цифрлық білім беру платформасының мүмкіндіктерін таныстыруға арналған практикалық семинар ұйымдастырылды. Академиялық ортада цифрлық ресурстарды қолдану мәдениетін қалыптастыруға бағытталған іс-шараны IPR MEDIA компаниясының Қазақстандағы ресми өкілі, IPR SMART платформасының дистрибьюторы Диляра Абдусатарова жүргізді.
Бүгінде жоғары білім беру жүйесінің бәсекеге қабілеттілігі тек білім мазмұнымен ғана емес, сонымен қатар сапалы ғылыми ақпаратқа қолжетімділікпен, заманауи технологияларды меңгерумен және цифрлық білім беру инфрақұрылымының дамуымен де өлшенеді. Ақпараттық қоғам жағдайында университеттің басты міндеттерінің бірі – білім алушыларға дайын білім ұсыну ғана емес, оларды ақпаратты өздігінен іздеуге, сараптауға, сыни тұрғыдан бағалауға және ғылыми мақсатта тиімді пайдалануға үйрету. Осы тұрғыдан алғанда, IPR SMART платформасының мүмкіндіктерін академиялық ортаға таныстыру – университеттің білім беру және ғылыми-зерттеу қызметін заманауи цифрлық технологиялармен ұштастыру жолындағы маңызды қадам.
Семинар барысында Диляра Абдусатарова қатысушыларға IPR SMART платформасының құрылымы, мазмұндық қоры мен функционалдық мүмкіндіктерін таныстырып, оның оқу үдерісі мен ғылыми-зерттеу жұмыстарында қолданылу ерекшеліктерін түсіндірді. Практикалық бөлімде электрондық кітапхана қорынан қажетті оқулықтар мен ғылыми әдебиеттерді іздеу, тақырыптық материалдарды іріктеу, жеке әдебиеттер топтамасын қалыптастыру және электрондық басылымдарды оқу жұмысына енгізу тәсілдері көрсетілді. Қатысушылар платформаның іздеу жүйесімен жұмыс істеп, ғылыми тақырыпқа сәйкес әдебиеттерді таңдау, қажетті ақпаратты жүйелеу және цифрлық ресурстарды өз бетінше пайдалану дағдыларын тәжірибе жүзінде жетілдірді. IPR SMART платформасының академиялық орта үшін маңыздылығы – оқу және ғылыми ізденіске қажетті түрлі ақпараттық ресурстарды бір цифрлық кеңістікте ұсынуында. Электрондық кітаптар, оқулықтар, оқу-әдістемелік құралдар, ғылыми монографиялар мен өзге де басылымдар оқытушыларға пән мазмұнын байытуға, ал білім алушыларға теориялық білімін тереңдетіп, қосымша әдебиеттермен жүйелі жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Ғылыми-зерттеу қызметінде де электрондық ресурстардың орны ерекше. Зерттеуші белгілі бір тақырып бойынша ғылыми әдебиеттерді іздеп, теориялық тұжырымдарды салыстырып, зерттеу мәселесіне қатысты дереккөздерді жинақтай алады. Мұндай мүмкіндіктер ғылыми жұмыстың ақпараттық-дереккөздік негізін қалыптастыруға, зерттеу бағытын нақтылауға және академиялық ізденістің сапасын арттыруға ықпал етеді.
. Цифрлық платформалардың тиімділігі олардың білім беру үдерісіне қатысушылардың әрқайсысына ұсынатын мүмкіндіктерімен айқындалады. Оқытушылар үшін электрондық ресурстар дәрістер мен семинарларға қажетті әдебиеттерді іріктеуге, білім алушылардың өзіндік жұмыстарына арналған материалдарды толықтыруға, пән мазмұнын жаңартуға және оқу-әдістемелік қызметті жетілдіруге жағдай жасайды. Ал білім алушылар үшін бұл – өздігінен білім алу, ғылыми жобалар мен шығармашылық жұмыстарға дайындалу, қажетті әдебиеттерді дербес іздеу және зерттеушілік қабілеттерін дамытуға арналған қолайлы цифрлық орта. Әсіресе, қазіргі білім беру кеңістігінде ақпаратты іздеу, талдау, салыстыру, бағалау және академиялық мақсатта сауатты қолдану дағдыларының маңызы артып келеді. Сондықтан цифрлық платформаларды меңгеру тек техникалық дағды қалыптастырумен шектелмейді. Бұл – білім алушының ақпараттық мәдениетін жетілдірудің, оқытушының кәсіби әлеуетін арттырудың және университеттің ғылыми-ақпараттық инфрақұрылымын дамытудың маңызды тетігі.
Тұрақты даму мақсатының 4-бағыты – «Сапалы білім» заманауи білім беру ресурстарына қолжетімділікті кеңейтуге, өмір бойы білім алу мүмкіндіктерін дамытуға және білім сапасын арттыруға бағытталған. Электрондық кітапхана қорын оқу мен ғылыми ізденісте пайдалану осы міндеттерді жүзеге асыруға ықпал ететін практикалық мүмкіндіктердің бірі. Сонымен қатар ТДМ 9 – «Индустрия, инновациялар және инфрақұрылым» цифрлық инфрақұрылымды дамыту, инновациялық технологияларды енгізу және ғылыми әлеуетті нығайту мәселелерін қамтиды. IPR SMART платформасын академиялық ортада қолдану білім беру үдерісіне заманауи цифрлық құралдарды енгізудің маңызын көрсетеді. Ал ТДМ 17 – «Мақсаттар үшін серіктестік» аясында университет пен цифрлық білім беру саласының өкілдері арасындағы кәсіби байланыстардың маңызы айқындалады. Мұндай кездесулер тәжірибе алмасуға, білім беру ресурстарын тиімді пайдалануға және академиялық ынтымақтастықты дамытуға мүмкіндік береді. Осылайша, семинар мазмұны сапалы білімге қолжетімділікті кеңейту, инновациялық инфрақұрылымды жетілдіру және кәсіби серіктестікті нығайту сияқты өзара сабақтас бағыттарды тоғыстырды.
Семинардың басты ерекшелігі – ақпараттық таныстыруды нақты практикалық жұмыстармен ұштастыруында. Қатысушылар электрондық кітапхана қорынан қажетті әдебиеттерді іздеу, ғылыми тақырыпқа сәйкес материалдарды іріктеу, жеке әдебиеттер топтамасын қалыптастыру және цифрлық басылымдарды оқу үдерісінде пайдалану тәсілдерін меңгерді. Практикалық жұмыс барысында оқытушылар мен білім алушылардың электрондық ресурстармен өз бетінше жұмыс істеу мүмкіндіктері кеңейіп, цифрлық платформаны күнделікті академиялық қызметте қолданудың тиімді жолдары көрсетілді. Сонымен қатар цифрлық ақпаратты пайдалану академиялық адалдық қағидаттарымен тығыз байланысты екені де маңызды. Ғылыми және оқу жұмыстарында дереккөз авторын көрсету, пайдаланылған әдебиеттерді талапқа сай рәсімдеу, ақпараттың сенімділігін бағалау және авторлық құқық нормаларын сақтау – заманауи зерттеушінің кәсіби мәдениетінің ажырамас бөлігі.
Білім мен ғылымның болашағы – цифрлық мүмкіндіктерді тиімді пайдалануда. https://farabi.university Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті – білім мен ғылымды, инновация мен академиялық дәстүрді сабақтастыратын жетекші жоғары оқу орындарының бірі. Университеттің білім беру кеңістігінде заманауи цифрлық ресурстарды таныстыру және оларды оқу-ғылыми қызметке енгізу білім сапасын жетілдіруге бағытталған жүйелі жұмыстың маңызды құрамдасы болып табылады. IPR SMART платформасының мүмкіндіктерін таныстыруға арналған практикалық семинар осы бағыттағы тәжірибелік бастамалардың бірі ретінде оқытушылар мен білім алушылардың цифрлық құзыреттілігін дамытуға, электрондық кітапхана ресурстарын тиімді пайдалануға және ғылыми-ақпараттық мәдениетті қалыптастыруға бағытталды.
Қазіргі заманда білімнің құндылығы ақпараттың көлемімен ғана емес, оны іздеу, саралау және жаңа ғылыми нәтижелерге айналдыра білу қабілетімен де анықталады. Сондықтан цифрлық білім беру платформалары – жай ғана ақпарат көзі емес, академиялық ізденісті қолдайтын, білім алуға жаңа мүмкіндіктер ашатын және ғылыми әлеуетті нығайтатын маңызды құрал. Сапалы білімге қолжетімділік, инновациялық технологияларды игеру және академиялық ынтымақтастықты дамыту – заманауи университет дамуының негізгі бағдарлары. IPR SMART платформасына арналған семинар осы құндылықтарды тәжірибе жүзінде ұштастырып, цифрлық білім кеңістігін жетілдіруге бағытталған маңызды қадам болды.
Әл-Фараби атындағы ҚазҰУhttps://farabi.university
оқытушылары: Г. Мужигова, А.Тойбазар
журналистика факультетінің магистранты Саятқызы Аяжан